Ks. dr hab. Andrzej Proniewski, prof. UwB uczestnikiem paryskiego sympozjum Kościół rodzi się nieustannie/L’engendrement permanent de l’Église z wykładem „Piotrowo-maryjne macierzyństwo Kościoła” (La maternité pétro-mariale de l’Église)
Dnia 20 kwietnia 2026 r. miały miejsce nad paryską Sekwaną obrady, których głównym przedmiotem dociekań była troska o wydobywanie rzeczywistej natury Kościoła. Czy Kościół jest jedynie instytucją, historyczną organizacją religijną, czy może rzeczywistością wciąż powstającą na nowo w ludzkich sercach i wspólnotach? Właśnie wokół tego pytania koncentrowało się Międzynarodowe Sympozjum „Nieustanne rodzenie się
Kościoła / L’engendrement permanent de l’Église”, które odbyło się w stolicy Francji, przy słynnej Rue du Bac – miejscu objawień Cudownego Medalika.
Wydarzenie przygotowała Katedra Eklezjologii Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie we współpracy z Institut Catholique de Paris oraz Facultés Loyola Paris. Było to już XVII spotkanie z prestiżowego cyklu Cracoviensis Cogitatio Ecclesialis, gromadzącego badaczy zajmujących się genezą, naturą i misją Kościoła. Na sympozjum reprezentowanych było osiem ośrodków naukowych z całej Europy. Swoje referaty wygłosili: ks. prof. dr hab. Piotr Szczur (KUL Lublin), prof. dr hab. Andrzej Napiórkowski OSPPE (UPJPII Kraków), siostra prof. dr Dominique Waymel (Institut Catholique de Paris), ks. dr hab. Antoni Nadbrzeżny (prof. KUL Lublin), ks. prof. dr hab. Andrzej Proniewski (UwB Białystok), Msgr dr Michael Kahle (Dicastero per Culto Divino e Disciplina dei Sacramenti/Vaticano), dr Adam Sejbuk CM (UPJPII Kraków), ks. dr hab. Damian Wąsek (prof. UPJPII Kraków), ks. prof. dr hab. Zygfryd Glaeser (UO Opole), prof. dr Etienne Grieu SJ (Facultés Loyola Paris), ks. Bogusław Brzyś (rektor PMK, Paryż), mgr lic. Jerzy Rutkowski CM (Institut Catholique de Paris).
Pierwsza sesja obejmowała następujące wystąpienia: „Od arianizmu ku wierze nicejskiej – Jan Chryzostom jako duszpasterz Gotów” (De l’arianisme à la foi nicéenne – Jean Chrysostome en tant que pasteur des Goths), zawierające przemiany społeczne i eklezjalne w kontekście nawrócenia ludów germańskich. „Dynamika eklezjogenezy a duchowa płodność Kościoła” (La dynamique de l’ecclésiogenèse et la fécondité spirituelle de l’Église), ukazujące proces powstawania Kościoła, w który wpisuje się jego nieustanne rodzenie jako żywego organizmu duchowego. „Macierzyński wymiar Kościoła w świetle jego sakramentalnej natury” (La dimension maternelle de l’Église à la lumière de sa nature sacramentelle), łączące refleksję sakramentalną z duchowością eklezjalną. „Kościół w procesie stawania się. Ujęcie personalistyczne” (L’Église en devenir. Une approche personnaliste), omawiające w sposób nowatorski Kościół jako wspólnotę osób w dynamicznym jej rozwoju instytucjonalno-duchowym, akcentujące ujęcie Boga i człowieka jako relacyjnej osoby. “Piotrowo-maryjne macierzyństwo Kościoła” (La maternité pétro-mariale de l’Église), łączące perspektywę hierarchiczną i charyzmatyczną, gdzie te dwie zasady: Piotrowa i Maryjna nie tyle są sobie przeciwstawne, co wzajemnie się uzupełniają. Po tych wystąpieniach odbyła się dyskusja oraz przerwa kawowa.
Z kolei drugą sesję wypełniły takie referaty, jak: „Liturgia jako celebracja jedynego objawienia Boga w Jezusie Chrystusie i źródło odnowy Kościoła” (La liturgie comme célébration de la révélation unique de Dieu en Jésus-Christ et source de renouveau ecclésial), ukazujący Liturgię jako źródło odnowy Kościoła i wskazujący jej sakramentalne znaczenie w procesie stawania i rodzenia się wspólnoty Bosko-ludzkiej. “Koncepcja rodzenia we współczesnej teologii francuskiej” (Le concept de l’engendrement dans la théologie contemporaine), przywołujący ważne inspiracje z kręgu francuskiej myśli teologicznej XX i XXI wieku. “Dialog Kościoła ze światem w świetle antropologii Soboru Watykańskiego II” (Le dialogue de l’Église avec le monde dans l’anthropologie du Concile Vatican II), aktualizujący soborowe eklezjalne przesłania w dialogu ze światem. “Ekumenia szansą na ukazanie wyjątkowości chrześcijaństwa” (L’œcuménisme, une occasion de montrer le caractère unique du christianisme), odnoszący się do spojrzenia, zgodnie z którym ekumenia stanowi wyjątkową szansę na głębsze i pełniejsze ukazanie istoty i wyjątkowości chrześcijaństwa, gdyż autentyczny dialog ekumeniczny jest najlepszym sposobem prowadzącym ku pogłębianiu świadomości własnej tożsamości, a przez służbę pojednaniu staje się żywym znakiem eschatologicznej jedności, która stanowi o wyjątkowości chrześcijańskiego orędzia. “Co tradycja chrześcijańska wnosi do pojęcia „braterstwa”?” (Qu’apporte la tradition chrétienne à la notion de ‘fraternité’ ?), podejmujący zagadnienie chrześcijańskiej tożsamości w dialogu z nowoczesnością, w kluczu braterstwa, zachęcający, aby łączyć relację z Bogiem z przyjęciem najbardziej odrzuconych. “Odnowa Kościoła w perspektywie duszpasterstwa parafialnego we Francji” (La rénovation de l’Église dans la perspective de la pastorale paroissiale en France), zawierający refleksję nad pastoralnym „rodzeniem się” Kościoła wykraczającego poza współczesne wyzwania parafii we Francji (stagnacja, sekularyzacja) i bazującego na modelu małych wspólnot domowych (domus ecclesiae), opartych na relacjach, agape i świadectwie życia. We Francji wdraża się ten model na skalę parafii i diecezji poprzez „fraternités” – małe grupy domowe (np. program NewPastoral.net), integrujące modlitwę, formację i misję. “Teologia polityczna: francuskie społeczeństwo a Kościół” (Théologie politique: la société française et l’Église), analizujący relacje Kościoła katolickiego ze współczesnym francuskim społeczeństwem w ujęciu teologiczno-politycznym, traktując Kościół nie jako instytucję, lecz teologiczną wspólnotę wierzących, działającą w zlaicyzowanym, pluralistycznym kontekście w myśli trzech współczesnych francuskich teologów z czołowych ośrodków: Institute Catholique de Paris i Facultés Loyola: Paula Valadiera, Bernarda Bourdina i Étienne Grieu.
To zestawienie pokazuje, że pytanie o Kościół nie dotyczy wyłącznie religii. Obejmuje także kulturę, politykę, relacje społeczne i kondycję współczesnego człowieka.
