11 kwietnia w Centrum Kościelna 1A odbył się doroczny Zjazd Paschalny duszpasterzy i katechetów archidiecezji białostockiej. Spotkanie, zorganizowane przez Zespół ds. Formacji Duchowieństwa i Katedrę Teologii Katolickiej UwB poświęcone było refleksji nad parafią, jej kondycją oraz wyzwaniami związanymi z odnową duszpasterską i misyjną.

Rozpoczynając spotkanie abp Józef Guzdek wyraził wdzięczność kapłanom i katechetom za wysiłek podjęty szczególnie w czasie Wielkiego Tygodnia i Triduum Paschalnego. Zwrócił uwagę, że minione dni były dla wielu wspólnot czasem wyjątkowo intensywnym, ale i budującym.

Jak podkreślał, liczna obecność wiernych na nabożeństwach i przy konfesjonałach jest znakiem nadziei. „Było bardzo dużo ludzi i do spowiedzi, i na nabożeństwach. To właśnie świadczy o tym, że Kościół nie umiera, że parafie żyją. To dużo zależy od nas” – mówił.

Arcybiskup przywołał także przykłady z Kościoła powszechnego, wskazując m.in. na rosnącą liczbę dorosłych chrztów we Francji i trwałe zaangażowanie nowo ochrzczonych w życie wspólnot. Zauważył, że również w Polsce w wielu katedrach podczas Wigilii Paschalnej chrzczono dorosłych, co pokazuje, że także dziś wiara rodzi się i dojrzewa w Kościele.

Szczególne słowa wdzięczności skierował do kapłanów posługujących w sakramencie pokuty. Podkreślał, że cierpliwa obecność księży w konfesjonałach jest konkretnym znakiem miłosierdzia Boga i ważną odpowiedzią na duchowe potrzeby człowieka. Dziękował także katechetkom i katechetom za ich codzienne zaangażowanie, zwłaszcza w przygotowanie liturgii Triduum Paschalnego oraz młodzieży do przyjęcia sakramentu bierzmowania. Przyznał, że z uznaniem patrzy na sposób, w jaki młodzi przeżywają ten ważny moment w życiu wiary.

W tematykę konferencji wprowadził ks. dr. hab. Andrzej Proniewski, prof. UwB. Zaznaczył, że tegoroczny zjazd wpisuje się w szerszy proces odnowy Kościoła zapoczątkowany przez papieża Franciszka i kontynuowany przez papieża Leona XIV. Jak wyjaśniał, chodzi o wdrażanie w życie wskazań XVI Zgromadzenia Generalnego Synodu o synodalności oraz o ich praktyczne przełożenie na rzeczywistość Kościoła lokalnego i parafii.

Przywołując słowa papieża Leona XIV, ks. Proniewski mówił o potrzebie budowania Kościoła „w pełni synodalnego, w pełni posługującego, całkowicie pociągniętego przez Chrystusa”, a więc Kościoła nastawionego na służbę, kolegialność i gościnność. Podkreślił, że właśnie w tym kluczu uczestnicy spotkania chcą zastanawiać się nad tym, jak poszerzać przestrzeń synodalną w konkretnych parafiach archidiecezji.

Wykład dla zgromadzonych pt. „Odnowa parafii w duchu synodalnym i misyjnym” wygłosił ks. dr hab. Tomasz Wielebski, prof. UKSW, kapłan diecezji warszawsko-praskiej i członek Komisji Duszpasterstwa KEP. Już na początku zaznaczył, że nie przywozi gotowych rozwiązań, ale chce wskazać kierunki wspólnej refleksji. „Ja nie mam gotowych recept. Mój sposób działania to jest podawanie pewnych przesłanek i pobudzanie do refleksji” – mówił.

Prelegent zwrócił uwagę na znaczenie parafialnych rad duszpasterskich i ekonomicznych, przejrzystości działania, odpowiedzialności i ewaluacji. Mówił także o potrzebie większego włączania świeckich do współodpowiedzialności za życie parafii oraz o konieczności odejścia od duszpasterstwa opartego wyłącznie na schematach. „Synodalność to wspólne rozeznawanie, na ile pozostajemy wierni misji powierzonej Kościołowi przez Chrystusa” – podkreślał.

Zaznaczył, że odnowa parafii powinna zaczynać się od fundamentów, czyli od modlitwy, słowa Bożego i sakramentów. To wokół nich buduje się wszelkie działania duszpasterskie. Wskazywał na potrzebę rozwijania takich form, jak kręgi biblijne, katechezy dla dorosłych czy pogłębione przygotowanie do sakramentów, które nie mogą być traktowane jedynie jako jednorazowe wydarzenia, ale jako początek drogi wiary.

Ksiądz prof. Wielebski podkreślił także znaczenie konkretnych narzędzi i metod pracy w parafii. Zachęcał do rozeznawania sytuacji wspólnoty, m.in. poprzez analizę jej mocnych i słabych stron, oraz do wyznaczania realnych celów duszpasterskich. Zwracał uwagę, że ważne jest nie tylko planowanie działań, ale także ich późniejsza ocena i wyciąganie wniosków. Jak zaznaczył, parafia powinna uczyć się odpowiedzialności i współpracy, wykorzystując charyzmaty zarówno duchownych, jak i świeckich.

Na zakończenie zachęcał, by nie odkładać potrzebnych zmian na później, ale podejmować je już dziś we wspólnotach parafialnych. Podkreślał, że przyszłość należy do tych parafii, które potrafią otworzyć się na wspólne rozeznawanie i działanie. „Nie czekajmy, ale otwórzmy się na działanie Ducha Świętego i spróbujmy zaangażować się w realizację procesu synodalnego” – apelował, dodając, że „przechodzenie od rozeznania do decyzji” jest dziś jednym z najważniejszych wyzwań duszpasterskich.

Po wykładzie odbyła się dyskusja poświęcona m.in. konkretnym sposobom ożywiania parafii, docierania do osób niepraktykujących oraz roli wspólnot, działań charytatywnych i inicjatyw integracyjnych w budowaniu parafialnej wspólnoty.

W dorocznym Zjeździe Paschalnym uczestniczyli duszpasterze i katecheci archidiecezji białostockiej. Spotkanie stało się okazją do wspólnej refleksji, jak dziś odpowiedzialnie budować parafię jako miejsce wiary, służby i ewangelizacji oraz nad kondycją parafii i drogami jej odnowy we współczesnym świecie.